“Türk Anayasa Mahkemesine Yapılan Bireysel Başvuruda Bilinmesi Gerekenler: Kurallar, Olgular ve Kararlar” başlıklı seminer gerçekleştirildi. Anayasa Mahkemesi Başraportörü Dr. Volkan Has ve Anayasa Mahkemesi Raportörü Fatih Alkan’ın konuşmacı olarak katıldığı programın moderatörlüğünü Doç. Dr. Bülent Yücel üstlendi.
14 YILLIK BİREYSEL BAŞVURU TABLOSU AÇIKLANDI
Seminerde paylaşılan verilere göre, 2012-2026 yılları arasında Anayasa Mahkemesi’ne toplam 739 bin 417 bireysel başvuru yapıldı. Bu başvuruların 637 bin 274’ü sonuçlandırılırken, 102 bin 143 dosyanın inceleme sürecinin devam ettiği bildirildi. Böylece mahkemenin genel karşılama oranı yüzde 86,2 olarak kayıtlara geçti.
Aktarılan bilgilerde, son 14 yılda Türkiye’de yüz binlerce uyuşmazlığın nihai çözüm adresi olarak Anayasa Mahkemesi’ne taşındığı ve mahkemenin yoğun iş yükünün büyük bölümünü sonuçlandırdığı vurgulandı.
ESASTAN İNCELENEN DOSYALARDA İHLAL ORANI YÜZDE 94,1
Seminerde paylaşılan istatistiklere göre, makul sürede yargılanma hakkı ihlalleri hariç tutulduğunda komisyon aşamasını geçerek Bölümlerin önüne gelen 30 bin 375 dosya esastan sonuçlandırıldı.
Bu dosyaların 28 bin 570’inde anayasal hak ihlali kararı verilirken, 1.805 dosyada ihlal bulunmadığına hükmedildi. Böylece esastan incelenen başvurularda ihlal oranı yüzde 94,1 olarak hesaplandı.
BAŞVURU VE BEKLEYEN DOSYA SAYILARINDA DÜŞÜŞ
Seminerde 2025 ve 2026 yıllarının Mayıs-Haziran dönemlerine ilişkin karşılaştırmalı veriler de paylaşıldı.
Buna göre toplam başvuru sayısı 31 bin 276’dan 24 bin 639’a gerileyerek yüzde 21,2 oranında azaldı. Bekleyen dosya sayısı ise 113 bin 126’dan 102 bin 143’e düştü. Böylece derdest dosya sayısında yüzde 9,7 oranında azalma gerçekleşti.
Verilerde, 2023 ve 2025 yıllarında yaşanan yüksek başvuru artışlarının ardından sistemin 2026 yılı itibarıyla daha dengeli bir sürece girdiği, hem yeni başvurularda hem de bekleyen dosyalarda çift haneli düşüşler görüldüğü belirtildi.
HAK İHLALLERİ EN ÇOK ÜÇ ALANDA YOĞUNLAŞTI
Makul sürede yargılanma hakkı ihlalleri hariç tutularak hazırlanan verilere göre, toplam 28 bin 570 çekirdek ihlal kararının önemli bölümü üç temel hak alanında toplandı.
Adil yargılanma hakkı 9 bin 630 kararla yüzde 31,7’lik paya sahip olurken, mülkiyet hakkı 7 bin 592 kararla yüzde 25, ifade özgürlüğü ise 4 bin 972 kararla yüzde 16,4 oranında yer aldı. Bu alanları özel hayatın ve aile hayatının korunması hakkı, toplantı ve gösteri yürüyüşü hakkı, kişi hürriyeti, kötü muamele yasağı ve diğer hak ihlalleri izledi.
Seminerde paylaşılan verilere göre, Türkiye'deki yapısal hak ihlallerinin %73'ünün yalnızca üç temel alanda toplandığı belirtildi. Üç alan; mahkemelerdeki adalet arayışı, mülkiyetin korunması ve söz söyleme hürriyeti olarak belirlendi.
